Verwarmen met airco: kosten en geschiktheid

Wat kost verwarmen met airco tegenover gas?

Voor 1.000 kWh nuttige warmte kost een airco bij COP 4 in ons fictieve voorbeeld €75 aan stroom; dezelfde warmte kost met gas €136,47. Bij COP 2 kost de airco juist €150. Een airco is dus niet bij iedere COP en ieder tarief goedkoper. Met de hieronder gekozen tarieven ligt het rekenkundige omslagpunt op COP 2,19825, afgerond 2,20.

Dit vergelijkt alleen variabele energiekosten voor dezelfde geleverde warmte. Aanschaf, installatie, onderhoud, tapwater en vaste gaskosten zijn uitgesloten. De gasaansluiting verdwijnt niet vanzelf wanneer je de cv minder gebruikt. De 1.000 kWh is een gekozen rekenhoeveelheid, geen gemiddeld verbruik, jaarrekening of beloofde jaarbesparing.

Controleerbaar voorbeeld: steeds 1.000 kWh warmte

We kiezen voor alle rijen fictieve tarieven van €0,30 per kWh stroom en €1,20 per m³ gas. Voor gas gebruiken we dezelfde vaste modelaannames als de verbruikstool: 9,77 kWh per m³ en 90% ketelrendement. Dit zijn rekenaannames, geen actuele tarieven of gemeten ketelprestatie. De COP-waarden zijn scenario's, geen prestaties van een bepaald aircomodel.

Zo reken je de tabel na: stroomkosten = 1.000 ÷ COP × €0,30. Voor gas is het 1.000 ÷ (9,77 × 0,90) × €1,20 = €136,47. Pas aan het einde ronden we af. Per kWh nuttige warmte is gas hier circa €0,1365, tegenover €0,15 bij COP 2 en €0,075 bij COP 4.

De ruimte krijgt in iedere rij dezelfde hoeveelheid warmte. Dat onderscheid is belangrijk: 1.000 kWh stroom vergelijken met 1.000 kWh gas zegt zonder rendement niets over de warmte die je ermee krijgt. De werkelijke COP hangt onder meer af van buitencondities, deellast en installatie.

Wanneer is airco goedkoper? Bereken de omslag-COP

Variabele kosten per kWh nuttige warmte zijn stroomprijs ÷ COP voor de airco en gasprijs ÷ (9,77 × 0,90) voor gas. Stel die kosten gelijk en je krijgt:

omslag-COP = stroomprijs per kWh × 9,77 × 0,90 ÷ gasprijs per m³.

Boven dit omslagpunt zijn de variabele aircokosten lager; eronder zijn de variabele gaskosten lager. Bij de exacte, ongeronde uitkomst zijn ze gelijk. De tabel toont afgeronde omslagpunten: beslis bij een klein verschil niet op basis van alleen twee afgeronde COP-cijfers.

Een hogere stroomprijs verhoogt dus de benodigde COP. Goedkoper gas maakt het voor de airco eveneens moeilijker om lagere variabele kosten te halen. Deze voorbeelden zijn geen tariefadvies. Gebruik voor een eigen vergelijking tarieven op dezelfde basis, bijvoorbeeld beide inclusief belastingen en btw. Bij wisselende tarieven en COP's vraagt een periodevergelijking om het verbruik en de omstandigheden per periode; één gunstig uur vertegenwoordigt geen heel seizoen.

In de bestaande airco-rekentool kies je verwarmen en vul je de thermische vraag, COP, gebruiksduur en eigen tarieven in. De gasvergelijking gebruikt daar ook 9,77 kWh per m³ en 90% ketelrendement. De tool bepaalt de warmtevraag van je woning niet. Lees de rekenmethodiek voor alle aannames en beperkingen en airco kosten en installatie voor de investering.

Wanneer past verwarmen met een airco?

• Als je vooral één of enkele gebruikte ruimtes wilt verwarmen en een binnenunit daar de warmte kan afgeven.
• Als je luchtstroming en het geluid van een binnenunit acceptabel vindt.
• Als je de woning niet voor iedere ruimte, tapwatervraag en vorstsituatie met alleen luchtverwarming wilt laten werken.
• Als je het verschil tussen een berekend uur, een seizoen en een volledige woningbalans duidelijk uit elkaar houdt.

Voor meerdere gesloten kamers is de warmteverdeling een ontwerpvraag. Een airco in de woonkamer maakt een slaapkamer niet automatisch comfortabel warm. Ook een open plattegrond of ventilatorstand geeft geen garantie dat iedere ruimte dezelfde temperatuur krijgt.

Kou verandert de uitkomst

Een COP hoort bij een bepaalde combinatie van binnen- en buitentemperatuur en bedrijfsconditie. Bij lagere buitentemperaturen kan de warmtevraag stijgen, kan het systeem tijdelijk ontdooien en kan de beschikbare capaciteit veranderen. Een SCOP op het energielabel vat een seizoen samen en is nuttig voor vergelijking van modellen, maar is geen uurwaarde. Kijk daarom naast SCOP naar de opgegeven verwarmingscapaciteit bij de ontwerpconditie die voor jouw woning relevant is.

Lees het temperatuurpunt, niet alleen de labelscore

De Europese productinformatie gebruikt voor het gemiddelde verwarmingsseizoen onder meer declaratiepunten bij −7, +2, +7 en +12 °C buiten en 20 °C binnen. Het opgegeven verwarmingsvermogen (Pdh) en rendement (COPd) horen bij die condities en de seizoens-/deellastberekening. Een declaratiepunt is niet automatisch het maximale vermogen dat de installatie bij die temperatuur kan leveren.

Een concreet voorbeeld van hoe je zo’n document leest: Mitsubishi Electric vermeldt in productblad M-222, pagina 4 voor binnenunit MSZ-AY25VGK met buitenunit MUZ-AY25VG bij −7 °C buiten en 20 °C binnen 2,2 kW warmte en COP 3,2. De SCOP voor het gemiddelde seizoen is 4,8. Dat zijn verschillende grootheden. Het voorbeeld bewijst geen maximale vorstcapaciteit of praktijkrendement in jouw woning en is geen productaanbeveling.

Bij rijpvorming kan een buitenunit moeten ontdooien. Tijdens die cyclus kan de afgegeven warmte tijdelijk afnemen; dit mechanisme staat bijvoorbeeld in de Daikin-handleiding FCAHG-H, §12.2.3. Daaruit volgt geen vast verliespercentage voor alle airco’s. Trek niet zelf nog een algemene “winterkorting” van een gedeclareerde COP of SCOP af.

Voor jouw woning zijn dus twee controles nodig: kan de gekozen combinatie bij de ontwerp-buitentemperatuur voldoende warmte leveren, en tegen welk elektrisch verbruik? Alleen een bedrijfsgrens zoals “werkt tot −20 °C” beantwoordt geen van beide vragen. Vraag de installateur naar de actuele combinatiegegevens en hoe ontdooien en eventuele bijverwarming in de beoordeling zijn verwerkt.

Waar let je op bij een offerte?

1. Vraag naar de warmtevraag en het ontwerpvermogen van de ruimte, met de gebruikte buitentemperatuur.
2. Controleer COP- of fabrikantgegevens bij dezelfde omstandigheden. Gebruik geen losse SCOP-score als oordeel over één “beste” model.
3. Bespreek geluid, luchtstroom, plaats van de binnenunit en de warmteverdeling naar andere kamers.
4. Laat leidingroute, condensafvoer, elektrische werkzaamheden en buitenunit apart op de offerte zetten. Zie ook de pagina over airco kosten.

Wat gebeurt er met je gasrekening?

Met een airco kun je een deel van de gasvraag voor ruimteverwarming vervangen. Houd je gas voor andere kamers, koken of warm tapwater, dan blijft de aansluiting bestaan en blijven ook de vaste gaskosten bestaan. Een gewone split-airco maakt geen warm tapwater. Reken vaste gaskosten daarom niet automatisch als besparing mee.

De tabellen hierboven gaan uitsluitend over variabele verwarmingsenergie. Voor een totale financiële afweging komen aanschaf, installatie en onderhoud erbij, naast een aparte oplossing voor tapwater als dat nodig is. Een volledige jaarbesparing vraagt een representatieve warmtevraag en prestaties over het seizoen, niet één gekozen COP of één gunstig uur.

Wanneer past een andere oplossing beter?

Een andere installatie verdient onderzoek als je iedere kamer gelijkmatig wilt verwarmen, tapwater wilt maken, weinig luchtbeweging wilt of de buitenunit niet passend kunt plaatsen. Laat de totale woningvraag en de bestaande installatie dan beoordelen. Voor een slaapkamer zijn nachtgeluid en plaatsing vaak doorslaggevender dan een algemene vermogensvuistregel; zie airco in de slaapkamer.