Thuisbatterij capaciteit berekenen en vergelijken

Het korte antwoord: 10 kWh is geen standaard

Een batterij van 10 kWh kan voor het ene huishouden logisch zijn en voor het andere te groot of juist te klein. Een woning met weinig avondverbruik kan veel capaciteit niet dagelijks vullen en ontladen. Een huishouden met een elektrische auto, warmtepomp of veel avondverbruik kan meer opslag benutten. Dat maakt van 5, 10, 15 of 20 kWh geen automatisch advies op basis van alleen jaarverbruik.

CE Delft analyseerde twaalf maanden data van dertien huishoudens. In een representatieve proefopstelling steeg het eigen verbruik met een 5-kWh-batterij van 35 naar 68 procent; bij huishoudens met meer verbruik en zonnestroom was een grotere batterij nodig. Die uitkomst is een onderzoeksresultaat voor die opstelling, geen universele norm voor elke woning.

Capaciteit en vermogen beantwoorden verschillende vragen

Capaciteit in kWh zegt hoeveel energie een batterij kan opslaan. Vermogen in kW zegt hoe snel het systeem kan laden of ontladen. Een batterij met veel kWh kan dus alsnog te weinig vermogen leveren voor een warmtepomp, kookplaat of laadpaal die gelijktijdig wordt gebruikt. Vraag in een offerte naar nominale én bruikbare capaciteit en naar het continue laad- en ontlaadvermogen.

Wil je ook stroom tijdens een storing, dan komt er een derde vraag bij: welk deel van de woning moet op backup blijven werken? Een backupreserve is energie die je niet voor dagelijks zelfverbruik beschikbaar houdt. Zet die reserve daarom apart in je berekening. Bekijk het verschil tussen een reserve en de werkelijk beschikbare energie bij een thuisbatterij tijdens stroomuitval.

Zo bepaal je een passende batterijmaat

1. Bekijk per uur of kwartier de totale opwek en het totale huishoudverbruik, inclusief direct gebruikte zonnestroom.
2. Meet vervolgens de vraag tussen het einde van de middag en de volgende ochtend. Dat is de vraag die opslag kan verschuiven.
3. Controleer of de batterij het overschot kan opnemen en met voldoende vermogen kan terugleveren.
4. Vergelijk geen nominale kWh van het ene merk met bruikbare kWh van het andere merk.
5. Voeg alleen een backupreserve toe als het systeem die functie werkelijk heeft en je die reserve accepteert in je dagelijkse rekensom.

Met alleen een jaarrekening zie je het totaal, maar niet de gelijktijdigheid. Gebruik daarom bij voorkeur kwartierdata met zowel je totale opwek als je totale huishoudverbruik, bijvoorbeeld uit je omvormer en een verbruiksmonitor. Alleen netafname en teruglevering van de slimme meter zijn onvoldoende: direct gebruikte zonnestroom ontbreekt daarin. Verzamel meerdere representatieve dagen. De uitkomst van één zonnige dag mag je niet zonder meer als jaaradvies presenteren; winter, bewolking en veranderend gebruik hebben invloed. De seizoenbalans voor off-grid wonen laat zien waarom voldoende jaaropbrengst geen bewijs van autonomie is.

Lees de extra benutting per stap

In de vergelijking hierboven zie je hoeveel extra netafname elke grotere batterijmaat voor die ene dag vermijdt. Levert 15 kWh evenveel aan het huis als 10 kWh, dan maakt de extra opslag op die dag geen verschil voor de netafname. Een grotere eindvoorraad is nog geen besparing: de energie zit bij het einde van deze berekening nog in de batterij.

Wissel tussen weinig en veel avondvraag of pas het laad- en ontlaadvermogen aan. Zo zie je het verschil tussen een tekort aan opslagruimte, een vermogensgrens en te weinig overschot of latere vraag. De rekentool vergelijkt interne opslag na laadverlies en trekt de ingestelde reserve daarvan af. Neem diezelfde definitie mee als je productspecificaties vergelijkt.

Let op bij zonnepanelen, EV, warmtepomp en backup

• Zonnepanelen: meer panelen vullen een grote batterij niet op alle dagen; kijk naar de tijd van de opwek.
• EV: laden overdag kan juist rechtstreeks zonnestroom gebruiken. Een batterij is niet automatisch de beste tussenstap.
• Warmtepomp: vraag en vermogen lopen in koude uren anders dan op zonnige zomerdagen. Capaciteit en kW moeten samen passen.
• Backup: een noodstroomdoel kan een reserve en een specifieke systeemconfiguratie vereisen. Dat staat los van de dagelijkse kWh-keuze.

De beste vervolgstap

Begin met je tijdprofiel en leg daarna offertes op dezelfde basis naast elkaar. Gebruik voor de financiële vraag onze pagina over terugverdientijd en verwerk de werkelijke investering, bruikbare kWh, rendement en vermogensgrenzen. Bekijk ook welke kostenposten in een systeem zitten en hoe je twee offertes normaliseert.